หากคุณได้เลือกผมอยากให้เลือกเพลงทางเลือก

เชื่อว่าจำนวนคนในประเทศไทยที่เป็นแฟนคลับเพลงหรือนักร้องไม่ว่าจะเดี่ยว คู่ หรือวงต่างๆ คงจะมีอยู่เป็นตัวเลขที่สูงทีเดียว และคอเพลงหลายคนน่าจะเคยได้ยินแนวเพลงหรือชอง (Genre) เพลงที่เรียกว่า Alternative กันอย่างแน่นอน แต่หลายคนที่ไม่คุ้นเคยอาจเกิดความสงสัยว่า เอ๊ะ ไอ้เจ้าแนวเพลงอัลเทอร์ๆ อะไรนี่น่ะมันคืออะไร? เป็นแบบไหน? และมีที่มาอย่างไร? บทความนี้จะนำเสนอให้ได้รู้เอง

เพลงอัลเทอร์เนทีฟนั้นมีจุดเริ่มต้นอยู่ช่วงราวๆ ยุค 80 (1980s) ซึ่งจะมีอยู่ในลักษณะของเพลงอินดี้ที่คนไม่ค่อยฟัง จนกระทั่งเกิดปรากฏการณ์เพลงอัลเทอรเนทีฟบูมขึ้นมาช่วงยุค 90 เรื่อยมาจนถึงปี 2000 ส่งผลให้แนวเพลงนี้เป็นที่รู้จักมากขึ้นในหมู่นักฟัง โดยเฉพาะในเมืองไทยก็จะถูกเรียกว่าเป็น “เพลงทางเลือก” ซึ่งเจ้าคำว่าทางเลือกที่ใช้เรียกแนวเพลงนี้นั้นก็หมายถึงบรรดาเพลงทั้งหลายที่ไม่ใช่เพลง “กระแสหลัก (Mainstream)” คือเพลงจำพวกป๊อปร็อค ป๊อปแดนซ์ ลูกทุ่ง ว่าง่ายๆ ก็เป็นเพลงที่ติดกระแส คนรู้จักเยอะ ชื่นชอบเป็นจำนวนมาก และ “ขายได้” นั่นเอง

ความต่างของเพลงกระแสหลักและเพลงทางเลือกจะอยู่ที่วิธีการนำเสนอของดนตรี ตัวดนตรีจะเล่นไม่เหมือนตามขนบเพลงทั่วไปที่ฟังแล้วต้องตัวโยกโบกมือร้องไห้ รวมถึงเสียงร้องก็มีความแตกต่างอยู่ในน้ำเสียง และบริบทเนื้อหาในเพลงก็แตกต่าง โดยในเพลงอาจไม่ได้พูดถึงเรื่องของความรักการอกหัก อาจเป็นเรื่องที่เป็นประเด็นร้อนแรงหรือขัดกับบริบทสังคมในขณะนั้น หรืออาจเป็นเรื่องอะไรก็ไม่รู้ที่ต้องอาศัยการตีความจึงจะเข้าใจได้ นอกจากนี้สิ่งที่ใช้แยกแยะว่าอันไหนเป็นเพลงกระแสหลักอันไหนเป็นเพลงทางเลือกก็ดูได้ง่ายๆ โดยการลองสุ่มถามชื่อนักร้องหรือวงสักวงเหมือนการทำวิจัย (แน่นอนว่าต้องถามหลายสิบหลายร้อยคนเพื่อให้ข้อมูลมีความแน่นอน) หากวงใดที่เอ่ยชื่อไปแล้วคนมากกว่าค่อนไม่รู้จักก็สันนิษฐานไปก่อนเลยว่านั่นน่ะ…เพลงทางเลือกแน่นอน
ตัวอย่างเช่นถ้าลองถามว่ารู้จัก Smile Buffalo, Holly Berry, Nursery Sound, ออดี้ หรือบารบี้ส์มั้ย คุณจะตอบว่ารู้จักกี่วง บางคนอาจจะรู้จักเพราะคนไทยเองก็เคยผ่านช่วงยุคเพลงทางเลือกโด่งดังจนถึงขีดสุดมาแล้วเช่นกันในช่วงยุค 90s อย่างไรก็ตามเพลงทางเลือกบางเพลงก็สามารถกลายร่างมาเป็นเพลงกระแสหลักได้ไม่ยาก ตัวอย่างที่เห็นได้ง่ายๆ คือ พี่ป้าง-นครินทร์ กิ่งศักดิ์ เมื่อก่อนเขาก็เป็นนักร้องแนวเพลงทางเลือกมาก่อนซึ่งหลายคนไม่ค่อยรู้จักและบางคนถึงขั้นไม่ชอบเลยทีเดียว แต่เมื่อเวลาผ่านไปก็เริ่มมีคนชื่นชอบและทำให้แนวเพลงของป้าง “หลุด” จากความเป็นเพลงทางเลือกและเข้าสู่การเป็นเพลง “กระแสหลัก” ง่ายๆ เช่นเดิม “คุณรู้จักป้าง นครินทร์มั้ย?” คาดว่าเกินร้อยละ 90 จะต้องตอบว่ารู้จัก หรืออย่างแนวฮิปฮอป (Hip Hop) แร็พ (Rap) เมื่อก่อนก็นับเป็นเพลงทางเลือกเช่นกัน แต่ไม่ว่าจะเป็นโจอี้บอย หรือ ฟักกลิ้งฮีโร่ ก็ล้วนกลายเป็นศิลปินกระแสหลักไปเรียบร้อยแล้วด้วยความต้องการของผู้บริโภคมันเกิดการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก แน่นอนว่าเพลงจำพวกป๊อปหรือร็อคก็ยังคงเกาะตลาดหนึบไม่หนีไปไหน อาจพูดได้ว่าคนเลือกฟังเพลงหลากหลายแนวขึ้นนั่นเอง

ส่วนช่วงยุคหลังปี 2000 เป็นต้นมานั้นกระแสเพลงทางเลือกก็ยังคงมีอยู่บ้างประปราย ที่เห็นชัดๆ ก็คงจะเป็นพวก เรกเก้ หรือกระทั่งแจ๊สก็ยังเป็นเพลงทางเลือกอยู่ แต่ไม่แน่ว่าอีกไม่นานก็อาจจะกลายเป็นเพลงกระแสหลักตามไปอีกคนด้วยว่ามีศิลปินมากมายที่ถ่ายทอดเพลงทางเลือกออกมาได้อย่างน่าฟังและถูกใจผู้บริโภคจนอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของกระแสเพลงอีกครั้งทำให้เพลงทางเลือกแบบดังกล่าวอาจกลายเป็นเพลงกระแสหลักไป
ยุคของพวกเรานั้นต่างจากสมัยก่อนตรงที่การเข้าถึงเพลงต่างๆ สามารถทำได้โดยง่ายไม่ว่าจะเป็นบราวเซอร์อากู๋กูเกิล หรือเว็บไซต์อย่างยูทูบ หรือกระทั่งโฆษณาตามที่ต่างๆ หรือกระทั่งเว็บไซต์โหลดเพลงฟรี (อันนี้ไม่แนะนำให้ทำนะครับ นอกจากจะผิดลิขสิทธิ์แล้วยังเป็นการทำให้วงการเพลงไปต่อไม่ได้ด้วยเพราะคนไม่ค่อยซื้อเพลงกัน) ซึ่งยังส่งผลให้ผู้คนมีช่องทางในการฟังที่หลากหลายขึ้น ความชอบของใครหลายคนก็อาจเปลี่ยนไปตามกาลเวลา กระทั่งเพลงเองก็เช่นกัน มันมีการเข้ามาและไหลไปตามกระแสตลอดเวลา เวลานี้เพลงนี้อาจโด่งดังมาก แต่ไม่นานมันก็จะจางหายไปกับกระแสธารของกาลเวลาตามสัจธรรมของโลก ฉะนั้นในฐานะผู้ฟังผู้บริโภคคนหนึ่ง หากเราชอบเพลงไหนก็ซื้อมาฟังซะ และแนะนำว่าให้ก้าวออกมาจากอะไรที่ฟังอยู่แบบเดิมๆ บ้าง เพราะเพลงมันไม่ได้มีแค่ชองเดียวแต่มีอีกมากมายที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อนว่าอย่างนี้ก็มีด้วย แค่คุณลองเสิร์ชหาชองทั้งหมดของเพลงบนโลกนี้ดูคุณก็จะทึ่งแล้วว่า “เฮ้ย โลกมีมันมีเพลงหลากหลายแนวขนาดนี้เลยเหรอ” ลองฟังดูเถอะครับ ชีวิตคนเกิดมามีชีวิตเดียว ฟังกันให้หูพังไปเลย!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *